Focus op Brussel - September 2026

Brussel in het kort

Het einde van de zomer komt in zicht en uit de meldingen voor de maand augustus stellen we al een stijging vast. De STEC-infecties blijven aan kop en worden nog steeds regelmatig aangetroffen in stoelganganalyses, maar er is geen teken dat de infecties ernstiger zijn geworden: tot op heden is er geen enkel geval van HUS geregistreerd.

In de zomer zorgen de hitte en de terugkeer van vakantie ook voor een toename van infecties die verband houden met besmet voedsel (shigellose, voedseltoxi-infecties, hepatitis A), zwempartijen en boswandelingen (leptospirose, hantavirose). 

Het begin van het nieuwe schooljaar gaat vaak gepaard met mensen die terugkeren van hun reis en de heropstart van groepsactiviteiten: een periode waarin ongebruikelijke of geïmporteerde ziekten zich gemakkelijk kunnen verspreiden en waarmee rekening moet worden gehouden bij de diagnose: mazelen, buiktyfus, het westnijlvirus, dengue, malaria, enz.. 

Focus op legionellose

In augustus zien we een aanzienlijke stijging van het aantal gevallen van legionellose, met zeven bevestigde gevallen tegenover twee in juli. Er zijn verschillende factoren die dit kunnen verklaren: terugkeer van reizen vanuit onvoldoende onderhouden accommodaties, blootstelling aan airconditioningsystemen die veelvuldig worden gebruikt tijdens hittegolven, enz. maar bij een aanzienlijk deel van de gevallen blijft de besmettingsbron onbekend.

Legionellose is een longontsteking die voornamelijk wordt veroorzaakt door Legionella pneumophila en vooral voorkomt bij ouderen, personen met een verminderde immuniteit of met comorbiditeiten. De overdracht vindt plaats door het inademen van aerosolen van besmet water, met name via douches, jacuzzi’s, koeltorens of luchtbevochtigers.

Wat de diagnose betreft, detecteert de urine-antigeentest voornamelijk L. pneumophila van serogroep 1: een negatieve urine-antigeentest sluit legionellose dus niet uit en kan leiden tot onderdiagnosticering. Luchtwegafscheidingen zijn het meest geschikte monster voor de diagnose. Denk er bij een klinisch vermoeden aan om de monsters naar het Nationaal Referentiecentrum (NRC) te sturen, waar aan de hand van kweek en PCR Legionella grondiger wordt onderzocht en, wanneer mogelijk, de stam wordt bepaald.

Maar de diagnose beperkt zich niet tot de patiënt: het vinden van de bron is essentieel om verdere besmettingen te voorkomen. Milieuanalyses van de waterleidingen kunnen waardevolle informatie opleveren om klinische, microbiologische en milieugegevens met elkaar te vergelijken.

Deze zoektocht naar de bron maakt deel uit van de opdrachten van de Cel Preventieve geneeskunde van Vivalis en verklaart met name waarom legionellose tot de meldingsplichtige ziekten in het Brusselse Gewest behoort. 

Aangezien er geen vaccin bestaat, bestaat de preventie uit het grondige onderhoud van risicovolle installaties, waarbij bijzondere aandacht moet worden besteed aan locaties waar kwetsbare personen verblijven. Meer informatie over de preventiemaatregelen is te vinden op Legionella | Gids duurzame gebouwen