Beleid inzake de bescherming van klokkenluiders

Een melding doen

Vermoed je onregelmatigheden zoals fraude of corruptie? Je kunt het onlineformulier invullen, aanvullende gegevens verstrekken en het formulier vervolgens indienen. Je melding wordt rechtstreeks ontvangen door de bevoegde autoriteiten, die een grondig onderzoek zullen uitvoeren zonder dat je identiteit wordt bekendgemaakt.

Wie kan een melding doen?

Elke persoon die bij de uitoefening van zijn functie kennis heeft van vermoedelijke integriteitsschendingen in een Brusselse bicommunautaire instelling, kan een melding doen.

Enkele voorbeelden:

• je bent personeelslid van een administratie (geweest)
• je bent lid (geweest) van een organisatie die wordt gesubsidieerd door een instelling van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie
• je bent stagiair (geweest)
• je hebt een selectieprocedure gevolgd 
• je bent een onderaannemer of leverancier
• …

Welke feiten kunnen worden gemeld?

Je kunt elke vermoedelijke integriteitsschending melden, zoals vermoedens van misbruik, fraude, onregelmatigheden of ernstige nalatigheden die schadelijk zijn voor het algemeen belang. De feiten moeten gelinkt zijn aan een Brusselse bicommunautaire instelling.

Enkele voorbeelden:

• Corruptie, steekpenningen of fraude
• Machtsmisbruik
• Illegale of onethische praktijken
• Oneerlijke concurrentie of vriendjespolitiek
• Verduistering van middelen
• Misbruik van vertrouwelijke informatie
• Overtredingen van de wet of van interne beleidsregels
• Belangenconflict

Welke feiten kunnen niet worden gemeld?

Feiten of gedragingen die strijdig zijn met de normen inzake welzijn op het werk of die verband houden met discriminatie vallen niet onder het toepassingsgebied. Voor dit soort feiten zijn er immers specifieke beschermingsmechanismen en meldingskanalen, zoals interne/externe diensten voor preventie en bescherming op het werk of vertrouwenspersonen.

Het gaat met name om feiten van:

• Pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk
• Geweld op het werk
• Elke vorm van rechtstreekse of onrechtstreekse discriminatie op basis van de volgende kenmerken:
  • Leeftijd
  • Taal
  • Burgerlijke staat, geboorte
  • Vermogen
  • Religieuze/politieke/syndicale overtuigingen
  • Huidige of toekomstige gezondheidstoestand, handicap, lichamelijke of genetische kenmerken
  • Geslacht, seksuele geaardheid, geslachtsverandering
  • Zwangerschap, bevalling, moederschap
  • Nationaliteit, vermeend ras, huidskleur, afkomst, nationale, etnische of sociale afkomst

Op welke organisaties kan de melding betrekking hebben?

Alle instellingen die vallen onder de bevoegdheid van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie:

• Overheidsdiensten en autonome bestuursinstellingen
• Kabinetten van de ministers 
• Verenigingen die door de bovengenoemde organisaties zijn opgericht om te beantwoorden aan een behoefte van algemeen belang, waarvan de activiteiten minstens voor 50% worden gefinancierd door de bovengenoemde organisaties of onder hun voogdij staan, of waarvan het beheersorgaan hoofdzakelijk bestaat uit door hen aangewezen leden.

Voor meldingen van vermoedelijke integriteitsschendingen bij de OCMW's kan je contact opnemen met de vertrouwenspersonen integriteit of de bevoegde interne auditdiensten van deze instanties, of Ombuds.Brussels.

Wat zijn de stappen van een melding?

Het meldingsproces is eenvoudig en discreet. Dit zijn de stappen:

1. Het meldingsformulier invullen
   Vul het beveiligde meldingsformulier in. Dit formulier kan ook anoniem worden ingevuld en voldoet aan de strengste vertrouwelijkheids- en veiligheidsnormen. Geef zoveel mogelijk details over de vermoedelijke integriteitsschending. Dit helpt de bevoegde autoriteiten om de zaak grondig te onderzoeken.
2. De melding indienen
   Zodra je het formulier hebt ingevuld en gecontroleerd, kan je de melding indienen. Je ontvangt een ontvangstbevestiging van je melding.
3. Behandeling van de melding
   Na ontvangst wordt je melding zorgvuldig onderzocht. Je kan de voortgang volgen via het meldingsportaal, zonder je identiteit bekend te maken.

De meldingen worden in volledige vertrouwelijkheid behandeld. Ze zijn alleen toegankelijk voor de daartoe gemachtigde medewerkers van de interne audit.

Een melding indienen

Een melding volgen

Wat is het verschil tussen een klacht en een melding?

Een melding heeft betrekking op vermoedelijke integriteitsschendingen en wordt vaak gebruikt in het kader van de bevordering van transparantie en de naleving van wet- en regelgeving. Een melding kan anoniem gebeuren en heeft doorgaans betrekking op ernstige tekortkomingen zoals fraude, corruptie of schendingen van ethische normen.

Een klacht heeft vaak een meer persoonlijk karakter en betreft ontevredenheid of tekortkomingen die je rechtstreeks treffen (bijvoorbeeld een slechte dienstverlening). Klachten kunnen vaak openbaar worden behandeld en zijn niet noodzakelijk anoniem.

Hoe vraag ik bescherming aan als klokkenluider?

Als je een melding doet, kan je als klokkenluider worden beschermd tegen represailles. Dat betekent dat je geen negatieve gevolgen mag ondervinden van het melden van een vermoedelijke integriteitsschending of van je deelname aan een onderzoek, zoals ontslag, bedreigingen of andere vormen van sancties. Indien nodig kan je bescherming als klokkenluider aanvragen bij Ombuds.Brussels, die de externe component van het meldingssysteem vertegenwoordigt en waar je ook rechtstreeks een melding kunt doen.